01.02 Layered View (alle lagen)

ArchiMate-modellen > AI-BOK Referentiearchitectuur > Views > 01.02 Layered View (alle lagen)
01.02 Layered View (alle lagen)
ArchiMateNote Auteur: Jan Willem van Veen Gewijzigd: 2026-04-02 Bron: AI-BOK v1.0, Module 3, sectie 3.6, p.159 Gelaagde weergave van alle architectuurlagen: motivatie (drivers, doelen, principes), strategie (capabilities), business (functies, rollen, processen), applicatie (ABBs, services) en technologie (SBBs). Europese verordening voor AI-regulering met risicoklassen. (Driver) EU AI Act Organisaties moeten AI inzetten om concurrerend te blijven. (Driver) Digitale Transformatie Maatschappelijk vertrouwen in AI is essentieel voor adoptie. (Driver) Vertrouwen in AI Autonome AI-agents vereisen nieuwe governance-mechanismen. (Driver) Opkomst Agentic AI Eenduidige definities van de begrippen die AI gebruikt. (Principle) Semantische Precisie Autoritatieve, gecureerde informatie voor grounding. (Principle) Betrouwbare Kennisbronnen Duidelijke regels, rollen en mandaten. (Principle) Expliciete Governance AI wordt ingezet op een verantwoorde, transparante en veilige manier. (Goal) Verantwoorde AI-inzet Volledige compliance met EU AI Act en relevante standaarden. (Goal) AI-compliance Condities creëren waaronder AI-systemen maximale waarde leveren binnen acceptabele risicogrenzen. (Capability) KG1: AI Governance Maximale organisatiewaarde uit AI-investeringen door systematische selectie en prioritering. (Capability) KG2: AI Strategie & Portfoliomanagement Een samenhangend, herhaalbaar en evolueerbaar blauwdruk voor AI-capabilities. (Capability) KG3: AI Architectuur Voorspelbare, herhaalbare en bestuurbare voortgang van AI-initiatieven. (Capability) KG4: AI Lifecycle Management Betrouwbare, traceerbare en semantisch verankerde datafundament voor AI. (Capability) KG5: Data & Semantiek voor AI Betrouwbaar, reproduceerbaar en verantwoord modelportfolio. (Capability) KG6: Model Management AI-interacties die gebruikersgericht, betrouwbaar en inclusief zijn. (Capability) KG7: AI Interactie & UX Betrouwbare, observeerbare en kostenefficiënte AI-operaties in productie. (Capability) KG8: AI Operations Proactief identificeren, beoordelen en mitigeren van AI-gerelateerde risico's. (Capability) KG9: AI Risicomanagement Verifieerbare, risicogebaseerde compliance van AI-systemen. (Capability) KG10: AI Compliance & Audit Ethische overwegingen structureel ingebed in ontwerp en inzet van AI. (Capability) KG11: AI Ethiek AI-systemen produceren gegronde, traceerbare en semantisch gevalideerde output. (Capability) KG12: AI Kennis- & Contextmanagement Vaststellen en handhaven van AI-beleid, principes en mandaten. (BusinessFunction) AI Governance & Besturing Selectie, prioritering en bewaking van AI-initiatieven. (BusinessFunction) AI Strategie & Portfoliobeheer Ontwerpen en onderhouden van de AI-referentiearchitectuur. (BusinessFunction) AI Architectuurbeheer Begeleiden van AI-initiatieven door alle fasen van de levenscyclus. (BusinessFunction) AI Lifecyclebeheer Borgen van datakwaliteit, semantische precisie en kennisbronnen. (BusinessFunction) AI Databeheer & Semantiek Registratie, validatie en versiebeheer van AI-modellen. (BusinessFunction) AI Modelbeheer Ontwerp en optimalisatie van AI-gebruikersinteracties. (BusinessFunction) AI Interactiebeheer Deployment, monitoring en operationele betrouwbaarheid. (BusinessFunction) AI Operationeel Beheer Identificatie, beoordeling en mitigatie van AI-risico's. (BusinessFunction) AI Risicobeheer Waarborgen van naleving van wet- en regelgeving. (BusinessFunction) AI Compliance & Audit Borgen van ethische principes in AI-systemen. (BusinessFunction) AI Ethiek & Verantwoording Curatie en governance van kennisbronnen voor AI-grounding. (BusinessFunction) AI Kennisbeheer Beleidsregels voor AI-autorisatie, policy-as-code. Runtime governance-checks voor agents. (ApplicationComponent) Policy Engine Centraal register van modellen, versies, model cards, experimenten en deployments. (ApplicationComponent) Model Registry Kennisgraaf voor gestructureerde kennis: entiteiten, relaties, ontologieën (RDF/OWL/SKOS). (ApplicationComponent) Knowledge Graph Centraal beheer van prompt-templates, system messages, versiebeheer en effectiviteitsmetrics. (ApplicationComponent) Prompt Registry Continue monitoring van AI-systemen: prestaties, kosten, drift, anomalieën en SLA-bewaking. (ApplicationComponent) Monitoring & Observability Input/output-filtering, content moderation, prompt injection detectie en veiligheidscontroles. (ApplicationComponent) Guardrails Engine Onveranderbare logging van AI-beslissingen, interacties en agentacties. Provenance en traceerbaarheid. (ApplicationComponent) Audit Trail Service Detectie en mitigatie van bias in modellen en data. Fairness-metrics en debiasing-technieken. (ApplicationComponent) Bias Detection & Fairness Retrieval-Augmented Generation: haalt relevante context op uit kennisbronnen en voedt deze aan het LLM. (ApplicationComponent) RAG Pipeline Node Open Policy Agent Node MLflow Node Neo4j Node PromptLayer Node Prometheus Node NeMo Guardrails Node OpenTelemetry Node AI Fairness 360 (IBM) Node LangChain RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship ServingRelationship ServingRelationship ServingRelationship ServingRelationship ServingRelationship ServingRelationship ServingRelationship ServingRelationship ServingRelationship ServingRelationship ServingRelationship ServingRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship Deze svg is op 02-04-2026 08:49:15 CEST gegenereerd door ArchiMedes™ © 2016-2026 ArchiXL. ArchiMedes 02-04-2026 08:49:15 CEST
Legenda




   
   
   

   
   
   
   

   
   

   
   
   
   

   
   
   

   
   
   
   

   
   
   
   
   
   
   
   
   

   
   
   
   
   

   
   
   

   
   
   
   

   
   
   

   
   
   
   
   
ArchiMate-view 01.02 Layered View (alle lagen)
Elementtype  : ArchiMateView
Element-id  : Id-05e29619-eaf7-43a8-a3f6-d07fa35b46fb
ArchiMate-model  : AI-BOK Referentiearchitectuur
Label  : 01.02 Layered View (alle lagen)
Documentatie  : Bron: AI-BOK v1.0, Module 3, sectie 3.6, p.159
Dct_source  : AI-BOK v1.0, Module 3, sectie 3.6, p.159
Elementen  : 
Relaties  :