Navigatie
ArchiMate-modellen
SmartConnect
Hoofdpagina
Recente wijzigingen
Overzicht
AI-BOK Referentiearchitectuur
ArchiSurance V3 - 2
Import-export
Import logs
Documentatie
01.02 Layered View (alle lagen)
ArchiMate-modellen
>
AI-BOK Referentiearchitectuur
>
Views
> 01.02 Layered View (alle lagen)
01.02 Layered View (alle lagen)
ArchiMateNote
Auteur: Jan Willem van Veen
Gewijzigd: 2026-04-02
Bron: AI-BOK v1.0, Module 3, sectie 3.6, p.159
Gelaagde weergave van alle architectuurlagen: motivatie (drivers,
doelen, principes), strategie (capabilities), business (functies, rollen,
processen), applicatie (ABBs, services) en technologie (SBBs).
Europese verordening voor AI-regulering met risicoklassen. (Driver)
EU AI Act
Organisaties moeten AI inzetten om concurrerend te blijven. (Driver)
Digitale Transformatie
Maatschappelijk vertrouwen in AI is essentieel voor adoptie. (Driver)
Vertrouwen in AI
Autonome AI-agents vereisen nieuwe governance-mechanismen. (Driver)
Opkomst Agentic AI
Eenduidige definities van de begrippen die AI gebruikt. (Principle)
Semantische Precisie
Autoritatieve, gecureerde informatie voor grounding. (Principle)
Betrouwbare Kennisbronnen
Duidelijke regels, rollen en mandaten. (Principle)
Expliciete Governance
AI wordt ingezet op een verantwoorde, transparante en veilige manier. (Goal)
Verantwoorde AI-inzet
Volledige compliance met EU AI Act en relevante standaarden. (Goal)
AI-compliance
Condities creëren waaronder AI-systemen maximale waarde leveren binnen acceptabele risicogrenzen. (Capability)
KG1: AI Governance
Maximale organisatiewaarde uit AI-investeringen door systematische selectie en prioritering. (Capability)
KG2: AI Strategie &
Portfoliomanagement
Een samenhangend, herhaalbaar en evolueerbaar blauwdruk voor AI-capabilities. (Capability)
KG3: AI Architectuur
Voorspelbare, herhaalbare en bestuurbare voortgang van AI-initiatieven. (Capability)
KG4: AI Lifecycle Management
Betrouwbare, traceerbare en semantisch verankerde datafundament voor AI. (Capability)
KG5: Data & Semantiek voor AI
Betrouwbaar, reproduceerbaar en verantwoord modelportfolio. (Capability)
KG6: Model Management
AI-interacties die gebruikersgericht, betrouwbaar en inclusief zijn. (Capability)
KG7: AI Interactie & UX
Betrouwbare, observeerbare en kostenefficiënte AI-operaties in productie. (Capability)
KG8: AI Operations
Proactief identificeren, beoordelen en mitigeren van AI-gerelateerde risico's. (Capability)
KG9: AI Risicomanagement
Verifieerbare, risicogebaseerde compliance van AI-systemen. (Capability)
KG10: AI Compliance & Audit
Ethische overwegingen structureel ingebed in ontwerp en inzet van AI. (Capability)
KG11: AI Ethiek
AI-systemen produceren gegronde, traceerbare en semantisch gevalideerde output. (Capability)
KG12: AI Kennis- &
Contextmanagement
Vaststellen en handhaven van AI-beleid, principes en mandaten. (BusinessFunction)
AI Governance & Besturing
Selectie, prioritering en bewaking van AI-initiatieven. (BusinessFunction)
AI Strategie & Portfoliobeheer
Ontwerpen en onderhouden van de AI-referentiearchitectuur. (BusinessFunction)
AI Architectuurbeheer
Begeleiden van AI-initiatieven door alle fasen van de levenscyclus. (BusinessFunction)
AI Lifecyclebeheer
Borgen van datakwaliteit, semantische precisie en kennisbronnen. (BusinessFunction)
AI Databeheer & Semantiek
Registratie, validatie en versiebeheer van AI-modellen. (BusinessFunction)
AI Modelbeheer
Ontwerp en optimalisatie van AI-gebruikersinteracties. (BusinessFunction)
AI Interactiebeheer
Deployment, monitoring en operationele betrouwbaarheid. (BusinessFunction)
AI Operationeel Beheer
Identificatie, beoordeling en mitigatie van AI-risico's. (BusinessFunction)
AI Risicobeheer
Waarborgen van naleving van wet- en regelgeving. (BusinessFunction)
AI Compliance & Audit
Borgen van ethische principes in AI-systemen. (BusinessFunction)
AI Ethiek & Verantwoording
Curatie en governance van kennisbronnen voor AI-grounding. (BusinessFunction)
AI Kennisbeheer
Beleidsregels voor AI-autorisatie, policy-as-code. Runtime governance-checks voor agents. (ApplicationComponent)
Policy Engine
Centraal register van modellen, versies, model cards, experimenten en deployments. (ApplicationComponent)
Model Registry
Kennisgraaf voor gestructureerde kennis: entiteiten, relaties, ontologieën (RDF/OWL/SKOS). (ApplicationComponent)
Knowledge Graph
Centraal beheer van prompt-templates, system messages, versiebeheer en effectiviteitsmetrics. (ApplicationComponent)
Prompt Registry
Continue monitoring van AI-systemen: prestaties, kosten, drift, anomalieën en SLA-bewaking. (ApplicationComponent)
Monitoring & Observability
Input/output-filtering, content moderation, prompt injection detectie en veiligheidscontroles. (ApplicationComponent)
Guardrails Engine
Onveranderbare logging van AI-beslissingen, interacties en agentacties. Provenance en traceerbaarheid. (ApplicationComponent)
Audit Trail Service
Detectie en mitigatie van bias in modellen en data. Fairness-metrics en debiasing-technieken. (ApplicationComponent)
Bias Detection & Fairness
Retrieval-Augmented Generation: haalt relevante context op uit kennisbronnen en voedt deze aan het LLM. (ApplicationComponent)
RAG Pipeline
Node
Open Policy Agent
Node
MLflow
Node
Neo4j
Node
PromptLayer
Node
Prometheus
Node
NeMo Guardrails
Node
OpenTelemetry
Node
AI Fairness 360 (IBM)
Node
LangChain
RealizationRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
Deze svg is op 02-04-2026 08:49:15 CEST gegenereerd door ArchiMedes™ © 2016-2026 ArchiXL.
ArchiMedes 02-04-2026 08:49:15 CEST
Legenda
Selecteer een kleurenweergave :
Originele kleuren
Business-value
High
Very High
Anders
Cost-indication
Free
Low
Medium
Anders
Lifecycle-phase
Current
Anders
Plane
Cognition Plane
Control Plane
Data Plane
Anders
Vendor-dependency
Commercial
Open Source
Anders
Deployment-model
On-premise
On-premise / SaaS
SaaS / On-premise
Anders
Integration-protocol
OpenTelemetry / Prometheus
OpenTelemetry / REST API
Python SDK / Middleware
REST API
REST API / MLflow API
REST API / Python SDK
REST API / Rego / Cedar
SPARQL / REST API
Anders
Availability-sla
99,9%
99,99%
99,99% (kritiek)
99,999% (compliance)
Anders
Maturity-level
2-Herhaalbaar
3-Gedefinieerd
Anders
Governance-intensity
High
Medium
Very High
Anders
Ai-act-risk-class
High
Limited
Anders
ArchiMate basiskleuren
Rationale-elementen
Strategie-elementen
Bedrijfslaag
Applicatielaag
Technologielaag
Klik
hier
om deze view op ware grootte te tonen.
Klik
hier
om de technische details van deze view te tonen.
ArchiMate-view 01.02 Layered View (alle lagen)
Elementtype
:
ArchiMateView
Element-id
:
Id-05e29619-eaf7-43a8-a3f6-d07fa35b46fb
ArchiMate-model
:
AI-BOK Referentiearchitectuur
Label
:
01.02 Layered View (alle lagen)
Documentatie
:
Bron: AI-BOK v1.0, Module 3, sectie 3.6, p.159
Dct_source
:
AI-BOK v1.0, Module 3, sectie 3.6, p.159
Elementen
:
AI Architectuurbeheer
(
BusinessFunction
)
AI Compliance & Audit
(
BusinessFunction
)
AI Databeheer & Semantiek
(
BusinessFunction
)
AI Ethiek & Verantwoording
(
BusinessFunction
)
AI Fairness 360 (IBM)
(
Node
)
AI Governance & Besturing
(
BusinessFunction
)
AI Interactiebeheer
(
BusinessFunction
)
AI Kennisbeheer
(
BusinessFunction
)
AI Lifecyclebeheer
(
BusinessFunction
)
AI Modelbeheer
(
BusinessFunction
)
AI Operationeel Beheer
(
BusinessFunction
)
AI Risicobeheer
(
BusinessFunction
)
AI Strategie & Portfoliobeheer
(
BusinessFunction
)
AI-compliance
(
Goal
)
Audit Trail Service
(
ApplicationComponent
)
Betrouwbare Kennisbronnen
(
Principle
)
Bias Detection & Fairness
(
ApplicationComponent
)
Digitale Transformatie
(
Driver
)
EU AI Act
(
Driver
)
Expliciete Governance
(
Principle
)
Guardrails Engine
(
ApplicationComponent
)
KG10: AI Compliance & Audit
(
Capability
)
KG11: AI Ethiek
(
Capability
)
KG12: AI Kennis- & Contextmanagement
(
Capability
)
KG1: AI Governance
(
Capability
)
KG2: AI Strategie & Portfoliomanagement
(
Capability
)
KG3: AI Architectuur
(
Capability
)
KG4: AI Lifecycle Management
(
Capability
)
KG5: Data & Semantiek voor AI
(
Capability
)
KG6: Model Management
(
Capability
)
KG7: AI Interactie & UX
(
Capability
)
KG8: AI Operations
(
Capability
)
KG9: AI Risicomanagement
(
Capability
)
Knowledge Graph
(
ApplicationComponent
)
LangChain
(
Node
)
MLflow
(
Node
)
Model Registry
(
ApplicationComponent
)
Monitoring & Observability
(
ApplicationComponent
)
NeMo Guardrails
(
Node
)
Neo4j
(
Node
)
Open Policy Agent
(
Node
)
OpenTelemetry
(
Node
)
Opkomst Agentic AI
(
Driver
)
Policy Engine
(
ApplicationComponent
)
Prometheus
(
Node
)
Prompt Registry
(
ApplicationComponent
)
PromptLayer
(
Node
)
RAG Pipeline
(
ApplicationComponent
)
Semantische Precisie
(
Principle
)
Verantwoorde AI-inzet
(
Goal
)
Vertrouwen in AI
(
Driver
)
Relaties
:
Model Registry
bedient
AI Strategie & Portfoliobeheer
(
ServingRelationship
)
LangChain
realiseert
RAG Pipeline
(
RealizationRelationship
)
AI Fairness 360 (IBM)
realiseert
Bias Detection & Fairness
(
RealizationRelationship
)
NeMo Guardrails
realiseert
Guardrails Engine
(
RealizationRelationship
)
AI Lifecyclebeheer
realiseert
KG4: AI Lifecycle Management
(
RealizationRelationship
)
Model Registry
bedient
AI Architectuurbeheer
(
ServingRelationship
)
Policy Engine
bedient
AI Governance & Besturing
(
ServingRelationship
)
AI Databeheer & Semantiek
realiseert
KG5: Data & Semantiek voor AI
(
RealizationRelationship
)
MLflow
realiseert
Model Registry
(
RealizationRelationship
)
AI Governance & Besturing
realiseert
KG1: AI Governance
(
RealizationRelationship
)
Neo4j
realiseert
Knowledge Graph
(
RealizationRelationship
)
AI Risicobeheer
realiseert
KG9: AI Risicomanagement
(
RealizationRelationship
)
AI Interactiebeheer
realiseert
KG7: AI Interactie & UX
(
RealizationRelationship
)
Knowledge Graph
bedient
AI Databeheer & Semantiek
(
ServingRelationship
)
Open Policy Agent
realiseert
Policy Engine
(
RealizationRelationship
)
Guardrails Engine
bedient
AI Interactiebeheer
(
ServingRelationship
)
AI Kennisbeheer
realiseert
KG12: AI Kennis- & Contextmanagement
(
RealizationRelationship
)
AI Ethiek & Verantwoording
realiseert
KG11: AI Ethiek
(
RealizationRelationship
)
AI Architectuurbeheer
realiseert
KG3: AI Architectuur
(
RealizationRelationship
)
Prompt Registry
bedient
AI Interactiebeheer
(
ServingRelationship
)
Prometheus
realiseert
Monitoring & Observability
(
RealizationRelationship
)
PromptLayer
realiseert
Prompt Registry
(
RealizationRelationship
)
Policy Engine
bedient
AI Compliance & Audit
(
ServingRelationship
)
Audit Trail Service
bedient
AI Governance & Besturing
(
ServingRelationship
)
RAG Pipeline
bedient
AI Kennisbeheer
(
ServingRelationship
)
Knowledge Graph
bedient
AI Kennisbeheer
(
ServingRelationship
)
OpenTelemetry
realiseert
Audit Trail Service
(
RealizationRelationship
)
AI Compliance & Audit
realiseert
KG10: AI Compliance & Audit
(
RealizationRelationship
)
Guardrails Engine
bedient
AI Risicobeheer
(
ServingRelationship
)
AI Strategie & Portfoliobeheer
realiseert
KG2: AI Strategie & Portfoliomanagement
(
RealizationRelationship
)
AI Operationeel Beheer
realiseert
KG8: AI Operations
(
RealizationRelationship
)
Audit Trail Service
bedient
AI Compliance & Audit
(
ServingRelationship
)
AI Modelbeheer
realiseert
KG6: Model Management
(
RealizationRelationship
)
Categorieën
:
ArchiMateViews
ArchiMateModel AI-BOK Referentiearchitectuur
Verborgen categorieën:
Elementen
Toegestane eindpunten voor Refers to view
Toegestane eindpunten voor Occurs in view