AI-BOK Referentiearchitectuur

ArchiMate-modellen > AI-BOK Referentiearchitectuur

ArchiMate-model AI-BOK Referentiearchitectuur

Importdatum/tijd	:	02-04-2026 05:50:56
ArchiMateversie	:	3.1

AI-BOK Referentiearchitectuur

================

Dit ArchiMate-model is de architectuurvertaling van de AI Body of Knowledge (AI-BOK) v1.0, geschreven door Jan Willem van Veen (ArchiXL).

Het model biedt een compleet referentiekader voor AI-governance en -architectuur, gestructureerd volgens het ArchiMate 3.2 metamodel over alle lagen:

 Elementen:     668
 Relaties:      1056
 Views:         48

Inhoud per laag:

 Motivation:    76 principes, 16 requirements, 14 doelen, 41 standaarden,
                7 stakeholders, 10 drivers, 52 AI-begrippen (SKOS)
 Strategy:      12 capabilities, 5 value stream stages, 6 maturity approaches
 Business:      12 functies, 29 rollen, 17 processen, 7 quality gates,
                28 bedrijfsobjecten, 88 actoren/leveranciers
 Application:   23 ABBs, 16 services, 10 meta-model objecten
 Technology:    109 SBBs (concrete producten en frameworks)
 Impl/Migr:    4 roadmap-fasen, 3 gaps, 5 maturity levels

Kernarchitectuur: het Cognition Plane als eigenstandige architectuurlaag naast het Control Plane en Data Plane, verbonden via services.

Drie fundamenten: Semantische Precisie, Betrouwbare Kennisbronnen, Expliciete Governance.

Views zijn georganiseerd in 6 mapjes:

 01 Overzicht — Navigator, Capability Map, Layered View
 02 Business — Rollen, Lifecycle, Value Stream, RACI, Processen
 03 Applicatie — Drie Planes, ABBs, SBBs, Application Cooperation
 04 Motivatie — Stakeholders, Principes, Requirements, Standaarden
 05 Volwassenheid — Maturity, Quality, Roadmap
 06 Kennisgebieden — Detail per KG (KG1-KG12)

Bronverwijzingen: elk element heeft een dct:source property met paginaverwijzing naar de AI-BOK v1.0 publicatie.

Auteur: Jan Willem van Veen / ArchiXL Licentie: Open source, vrij te gebruiken als referentie Website: https://www.ai-bok.nl

Versie: 1.0 (april 2026)

ArchiMate-elementen

Rationale-elementen

• Assessments (17)
• Constraints (41)
• Drivers (10)
• Goals (14)
• Meanings (52)
• Outcomes (1)
• Principles (76)
• Requirements (21)
• Stakeholders (7)
• Values (0)

Strategie-elementen

• Capabilities (12)
• CourseOfActions (0)
• Resources (0)
• ValueStreams (5)

Bedrijfslaag

• BusinessActors (88)
• BusinessCollaborations (0)
• BusinessEvents (7)
• BusinessFunctions (12)
• BusinessInteractions (0)
• BusinessInterfaces (0)
• BusinessObjects (14)
• BusinessProcesses (17)
• BusinessRoles (29)
• BusinessServices (0)
• Contracts (4)
• Products (0)
• Representations (26)

Applicatielaag

• ApplicationCollaborations (0)
• ApplicationComponents (28)
• ApplicationEvents (0)
• ApplicationFunctions (1)
• ApplicationInteractions (0)
• ApplicationInterfaces (0)
• ApplicationProcesses (0)
• ApplicationServices (16)
• DataObjects (11)

Technologielaag

• Artifacts (0)
• CommunicationNetworks (0)
• Devices (0)
• Nodes (114)
• Paths (0)
• SystemSoftwares (0)
• TechnologyCollaborations (0)
• TechnologyEvents (0)
• TechnologyFunctions (0)
• TechnologyInteractions (0)
• TechnologyInterfaces (0)
• TechnologyObjects (0)
• TechnologyProcesses (0)
• TechnologyServices (0)

Fysieke elementen

• DistributionNetworks (0)
• Equipments (0)
• Facilities (0)
• Materials (0)

Implementatie- en migratie-elementen

• Deliverables (0)
• Gaps (3)
• ImplementationEvents (0)
• Plateaus (6)
• WorkPackages (4)

Samengestelde elementen

• Locations (0)
• Groupings (31)

ArchiMate-relaties

Structuurrelaties

• AggregationRelationships (5)
• AssignmentRelationships (8)
• CompositionRelationships (33)
• RealizationRelationships (347)

Afhankelijkheidsrelaties

• AccessRelationships (46)
• InfluenceRelationships (10)
• ServingRelationships (42)

Dynamische relaties

• FlowRelationships (0)
• TriggeringRelationships (42)

Overige relaties

• AssociationRelationships (487)
• SpecializationRelationships (36)

Relatieconnectoren

• AndJunctions (1)
• OrJunctions (0)

ArchiMate-hiërarchieën

Alle hiërarchieën

• Id-0bc76dd32ced4bec8818fc76154facf4-0

ArchiMate-eigenschapdefinities

Alle eigenschapdefinities

• Ai-act-risk-class
• Automatiseringsgraad
• Availability-sla
• Avg-classificatie
• Bewaartermijn
• Business-value
• Compliance-relevantie
• Cost-indication
• Data-sensitivity
• Dct_source
• Deployment-model
• Enterprise-readiness
• Eu-ai-act-relevant
• Eu-ai-act-relevantie
• Fte-indicatie
• Governance-intensity
• Herkomst
• Implementation-status
• Integration-protocol
• License-model
• Lifecycle-phase
• Maturity-level
• Menselijk-toezicht
• Plane
• Prioriteit
• Rdfs_comment
• Senioriteitsniveau
• Skos_altLabel
• Skos_closeMatch
• Skos_notation
• Skos_scopeNote
• Url
• Vendor-dependency
• Vendor-type
• Vertrouwelijkheid

ArchiMate-views

Alle views

• 01.00 AI-BOK Overzicht — Waarom, Wat, Hoe & Wie
• 01.01 AI Capability Map (12 Kennisgebieden)
• 01.02 Layered View (alle lagen)
• 02.01 AI Rollenmodel (19 Rollen)
• 02.02 AI Lifecycle Management (TOGAF ADM-stijl)
• 02.03 Procesmodel met Quality Gates
• 02.04 RACI Matrix (Rollen × Kennisgebieden)
• 02.05 Bedrijfsfuncties & Bedrijfsobjecten (52 objecten)
• 02.06 Functiemodel met ABBs
• 02.07 Three Lines of Defence
• 02.08 Sub-rollen en Specialisaties
• 02.09 Bedrijfsobjecten per Kennisgebied
• 02.10 AI Value Stream
• 03.01 Drie Planes Architectuur (ABBs + Services)
• 03.02 SBBs Cognition Plane
• 03.03 SBBs Control Plane
• 03.04 SBBs Data Plane
• 03.05 AI Meta-model (Datamodel)
• 03.06 Application Cooperation (Data Flows)
• 03.07 RAG Architectuurvarianten
• 03.08 Privacy Architectuur (Sleutelkast-patroon)
• 03.09 Vendor Landscape
• 04.00 Stakeholder Analyse
• 04.01 AI Governance Structuur
• 04.02 Principes Detail (KG1 Governance + KG3 Architectuur)
• 04.03 Alle Principes Overzicht (72+)
• 04.04 Standaarden & Constraints (met ABB-koppelingen)
• 04.05 AI Begrippen in Context
• 04.06 Governance Integratie (TOGAF/DAMA/COBIT/AVG)
• 04.07 Aanvullende Standaarden & Omgevingsfactoren
• 04.08 Requirements Realization (Principe → Eis → ABB)
• 04.09 Alle AI Begrippen (Thesaurus)
• 05.01 Agent Maturity Spectrum (6 niveaus)
• 05.02 Volwassenheidsmodel (5x5 met Roadmap & Agent Maturity)
• 05.03 AI Quality Framework (5 dimensies)
• 05.04 Implementatie Roadmap (4 fasen met Gaps)
• 06.01 KG1: AI Governance
• 06.02 KG2: AI Strategie & Portfoliomanagement
• 06.03 KG3: AI Architectuur
• 06.04 KG4: AI Lifecycle Management
• 06.05 KG5: Data & Semantiek voor AI
• 06.06 KG6: Model Management
• 06.07 KG7: AI Interactie & UX
• 06.08 KG8: AI Operations
• 06.09 KG9: AI Risicomanagement
• 06.10 KG10: AI Compliance & Audit
• 06.11 KG11: AI Ethiek
• 06.12 KG12: AI Kennis- & Contextmanagement