06.11 KG11: AI Ethiek

ArchiMate-modellen > AI-BOK Referentiearchitectuur > Views > 06.11 KG11: AI Ethiek
06.11 KG11: AI Ethiek
ArchiMateNote Auteur: Jan Willem van Veen Gewijzigd: 2026-04-02 Bron: AI-BOK v1.0, Module 1, sectie 11, p.34 Detailview van kennisgebied 11 (AI Ethiek): capability, principes, bedrijfsfunctie, processen, rollen, objecten en ondersteunende ABBs. Ethische overwegingen structureel ingebed in ontwerp en inzet van AI. (Goal) KG11: Ethisch verantwoorde AI Ethische overwegingen structureel ingebed in ontwerp en inzet van AI. (Capability) KG11: AI Ethiek Borgen van ethische principes in AI-systemen. (BusinessFunction) AI Ethiek & Verantwoording Adviseert over ethische aspecten van AI-systemen: fairness, bias, transparantie en maatschappelijke impact. Lid van het AI Ethics Committee. (BusinessRole) AI Ethics Advisor Beoordeling van impact en risico's per AI-systeem. (Assessment) AI Impact Assessment Resultaten van bias-analyse en fairness-beoordeling. (Representation) Bias Audit Rapport Organisatie-specifiek ethisch kader en gedragscode voor AI. (Representation) AI-ethisch kader Per AI-systeem en beslissingstype. (Representation) Uitlegbaarheidsdocumentatie Detectie en mitigatie van bias in modellen en data. Fairness-metrics en debiasing-technieken. (ApplicationComponent) Bias Detection & Fairness Uitlegbaarheidsmechanismen voor AI-beslissingen: feature attribution, counterfactuals, attention maps. (ApplicationComponent) Explainability Engine Geautomatiseerde kwaliteitsevaluatie van modellen: faithfulness, relevance, hallucination rate. (ApplicationComponent) Evaluatie Framework Eerlijkheid is een testbare eigenschap met gestandaardiseerde metrics. (Principle) Fairness als meetbare eis Betrokkenen hebben recht op een begrijpelijke uitleg van AI-beslissingen. (Principle) Uitlegbaarheid als recht Human-in/on/in-command per AI-systeem op basis van risico en impact. (Principle) Menselijk toezicht als grondbeginsel Organisaties beoordelen ook bredere maatschappelijke consequenties. (Principle) Maatschappelijke verantwoordelijkheid AI-systemen zijn ontworpen in lijn met organisatie- en maatschappelijke waarden. (Principle) Waardeafstemming als ontwerpeis Ethische overwegingen zijn structureel geïntegreerd in het ontwerpproces. (Principle) Ethiek by design Europese verordening voor AI-regulering. (Constraint) EU AI Act Europese privacyverordening. (Constraint) AVG / GDPR In de context van AI verwijst bias of vooringenomenheid naar de aannames die een AI-systeem doet om het leerproces en de taakuitvoer te vereenvoudigen. AI-onderzoekers proberen bias tot een minimum te beperken, omdat deze kan leiden tot slechte resultaten of onverwachte uitkomsten. (Meaning) Bias Output van generatieve AI die feitelijk onjuist is of niet overeenkomt met de werkelijkheid, ondanks dat deze semantisch correct kan lijken. (Meaning) Hallucinatie Vaardigheden, kennis en begrip die aanbieders, gebruiksverantwoordelijken en betrokken personen, rekening houdend met hun respectieve rechten en plichten in het kader van de de AI-verordening, in staat stellen met kennis van zaken AI-systemen in te zetten en zich bewuster te worden van de kansen en risico’s van AI en de mogelijke schade die zij kan veroorzaken. (Meaning) AI-geletterdheid Door AI gegenereerd of gemanipuleerd beeld-, audio- of videomateriaal dat een gelijkenis vertoont met bestaande personen, voorwerpen, plaatsen, entiteiten of gebeurtenissen, en door een persoon ten onrechte voor authentiek of waarheidsgetrouw zou worden aangezien. (Meaning) Deepfake RealizationRelationship AccessRelationship W AccessRelationship W AccessRelationship W AssociationRelationship betrokken bij AssociationRelationship heeft als begrip ServingRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship AssociationRelationship Deze svg is op 02-04-2026 10:10:26 CEST gegenereerd door ArchiMedes™ © 2016-2026 ArchiXL. ArchiMedes 02-04-2026 10:10:26 CEST
Legenda




   
   

   
   

   
   

   
   
   

   
   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   
   
   
  • Klik hier om deze view op ware grootte te tonen.
  • Klik hier om de technische details van deze view te tonen.
ArchiMate-view 06.11 KG11: AI Ethiek
Elementtype  : ArchiMateView
Element-id  : Id-298c25d5-159b-9a8e-ef67-58432798fa18
ArchiMate-model  : AI-BOK Referentiearchitectuur
Label  : 06.11 KG11: AI Ethiek
Documentatie  : Bron: AI-BOK v1.0, Module 1, sectie 11, p.34
Dct_source  : AI-BOK v1.0, Module 1, sectie 11, p.34
Elementen  : 
Relaties  : 
Overgenomen van "https://archimedes.wikixl.nl/index.php?title=Id-298c25d5-159b-9a8e-ef67-58432798fa18&oldid=25385"
Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 2 apr 2026 om 09:38.PrivacybeleidOver ArchiMedesVoorbehoud

Deze wiki van ArchiMedes is mede mogelijk gemaakt door:

Gebruikers