04.09 Alle AI Begrippen (Thesaurus)

ArchiMate-modellen > AI-BOK Referentiearchitectuur > Views > 04.09 Alle AI Begrippen (Thesaurus)
04.09 Alle AI Begrippen (Thesaurus)
ArchiMateNote Auteur: Jan Willem van Veen Gewijzigd: 2026-04-02 Bron: AI Thesaurus (AI-BOK bijlage) Volledige AI-thesaurus: alle 52 begrippen met hun specialisatie- en associatierelaties. Een technologie die, voor expliciete of impliciete doelen, afleidt hoe het op basis van ontvangen input (zoals data), outputs genereert. Outputs betreffen onder meer voorspellingen, content, aanbevelingen en/of beslissingen. De technologie kan leren, redeneren en taken uitvoeren op een manier die normaliter menselijke intelligentie vereist. (Meaning) AI Een op een machine gebaseerd systeem dat is ontworpen om met verschillende niveaus van autonomie te werken en dat na het inzetten ervan aanpassingsvermogen kan vertonen, en dat, voor expliciete of impliciete doelstellingen, uit de ontvangen input afleidt hoe output te genereren zoals voorspellingen, inhoud, aanbevelingen of beslissingen die van invloed kunnen zijn op fysieke of virtuele omgevingen. (Meaning) AI-systeem Een set van regels en instructies die een computer geautomatiseerd volgt bij het maken van berekeningen om een probleem op te lossen of een vraag te beantwoorden. (Meaning) Algoritme Een programma getraind om patronen in data te herkennen en voorspellingen te doen. (Meaning) Model Een AI-model is het resultaat van het trainen van een algoritme op data. Een algoritme is een set instructies, en het model is het specifieke resultaat van het volgen van de set instructies op basis van bepaalde data. (Meaning) AI-model De manier waarop computers nieuwe dingen leren zonder expliciete programmering, door te leren van gelabelde data om voorspellingen te doen. (Meaning) Machine Learning Machine learning proces waarbij een model leert van gelabelde voorbeelden (input-output paren), vergelijkbaar met een docent-student scenario. (Meaning) Supervised Learning Machine learning proces waarbij AI zelf verborgen patronen in ongelabelde data zoekt zonder expliciete begeleiding. (Meaning) Unsupervised Learning Het algoritme leert door straf en beloning. Het doel is zo hoog mogelijk scoren in zo min mogelijk tijd. (Meaning) Reinforcement Learning Stap in machine learning om de prestaties van een model te controleren met een aparte dataset (validatieset) die niet voor training is gebruikt. (Meaning) Validatie Een geavanceerde vorm van AI die complexe patronen in data herkent via gelaagde neurale netwerken, nuttig voor beeldherkenning, spraakverwerking en taalbegrip. (Meaning) Neurale Netwerken Vooral gebruikt bij beeldherkenning. (Meaning) CNN (Convolutional) Geschikt voor sequentiegegevens zoals tekst en spraak. (Meaning) RNN (Recurrent) Backbone van moderne NLP-modellen zoals GPT en BERT. (Meaning) Transformers Een vorm van artificiële intelligentie die content (tekst, afbeeldingen en/of gevarieerde inhoud zoals muziek) kan produceren (genereren) op basis van de gegevens waarop het wordt getraind. (Meaning) Generatieve AI Een gespecialiseerd type generatief AI-model dat getraind is op grote hoeveelheden tekst om bestaande content te begrijpen en tekstuele content te generen. (Meaning) Large Language Model Een type neuraal netwerk, vooraf getraind op veel tekstdata, dat duidelijke en relevante tekst genereert op basis van prompts (Meaning) GPT Is een techniek binnen kunstmatige intelligentie die de kracht van generatieve AI combineert met informatieopvraging. Dit betekent dat een AI-model niet alleen tekst genereert op basis van vooraf getrainde data, maar ook relevante informatie kan ophalen uit externe kennisbronnen om nauwkeurigere en actuele antwoorden te geven (Meaning) RAG Het proces van het zorgvuldig kiezen en aanpassen van de input (prompt) voor een machine learning-model om de best mogelijke output te krijgen. (Meaning) Prompt Engineering De basiseenheid van tekst (een woord of deel van een woord) die wordt verwerkt door LLMs. (Meaning) Token De mate van willekeur (randomness) in de output van een LLM. (Meaning) Temperatuur Output van generatieve AI die feitelijk onjuist is of niet overeenkomt met de werkelijkheid, ondanks dat deze semantisch correct kan lijken. (Meaning) Hallucinatie In de context van AI verwijst bias of vooringenomenheid naar de aannames die een AI-systeem doet om het leerproces en de taakuitvoer te vereenvoudigen. AI-onderzoekers proberen bias tot een minimum te beperken, omdat deze kan leiden tot slechte resultaten of onverwachte uitkomsten. (Meaning) Bias De manier waarop computers nieuwe dingen leren zonder expliciete programmering, door te leren van gelabelde data om voorspellingen te doen. (Meaning) Natuurlijke Taalverwerking Identificeren van namen, locaties en concepten in tekst. (Meaning) Named Entity Recognition Interpreteren of een tekst positief, negatief of neutraal is. (Meaning) Sentimentanalyse Een AI-agent is een software-entiteit die autonoom taken uitvoert en beslissingen neemt op basis van waarnemingen, regels en machine learning-algoritmen. (Meaning) AI-agent Agentic AI geeft het AI-systeem ook het vermogen tot zelfstandige handelingen, om bijvoorbeeld bestanden aan te maken. (Meaning) Agentic AI Deze kunnen zelfstandig complexe taken uitvoeren, zoals zelfrijdende auto's die verkeersomstandigheden analyseren en handelen zonder directe menselijke controle. (Meaning) Autonome Agent Deze reageren direct op input zonder een langetermijngeheugen. Bijvoorbeeld een schaakcomputer die alleen de huidige zet analyseert. (Meaning) Reactieve Agent Dit zijn meerdere AI-agents die samenwerken, bijvoorbeeld robots in een fabriek die gezamenlijk een productieproces optimaliseren. (Meaning) Multi-agent Systeem De Europese AI-verordening vormt een van ’s werelds eerste uitgebreide wetten specifiek voor kunstmatige intelligentie (AI). De AI-verordening legt kaders en eisen vast voor zowel overheden als bedrijven met betrekking tot de ontwikkeling en het gebruik van AI-systemen. (Meaning) EU AI-verordening Vaardigheden, kennis en begrip die aanbieders, gebruiksverantwoordelijken en betrokken personen, rekening houdend met hun respectieve rechten en plichten in het kader van de de AI-verordening, in staat stellen met kennis van zaken AI-systemen in te zetten en zich bewuster te worden van de kansen en risico’s van AI en de mogelijke schade die zij kan veroorzaken. (Meaning) AI-geletterdheid Een AI-detector is een hulpmiddel dat is ontworpen om te detecteren wanneer een stuk tekst (of soms een afbeelding of video) is gemaakt door AI-tools (zoals ChatGPT en DALL-E). Deze detectoren zijn niet 100% betrouwbaar, maar ze kunnen een indicatie geven van de waarschijnlijkheid dat een tekst door AI is gegenereerd. (Meaning) AI-detector Door AI gegenereerd of gemanipuleerd beeld-, audio- of videomateriaal dat een gelijkenis vertoont met bestaande personen, voorwerpen, plaatsen, entiteiten of gebeurtenissen, en door een persoon ten onrechte voor authentiek of waarheidsgetrouw zou worden aangezien. (Meaning) Deepfake Een algoritme impact assessment is een hulpmiddel voor het maken van afwegingen bij het inzetten van algoritmes en kunstmatige intelligentie. (Meaning) Algoritme Impact Assessment Een register met beschrijvingen van algoritmische toepassingen die direct of indirect een maatschappelijk en/of economisch effect hebben, op burgers of op de maatschappij als geheel. (Meaning) Algoritme Register De architectuurlaag waar AI-systemen redeneren, interpreteren en beslissingen nemen. Onderscheidt zich van het data- en controlvlak door non-deterministisch, contextafhankelijk gedrag. (Meaning) Cognition Plane Het verankeren van AI-output in geverifieerde, autoritatieve bronnen zodat antwoorden feitelijk correct en traceerbaar zijn. (Meaning) Grounding Eenduidige, formeel gedefinieerde begrippen die AI-systemen in staat stellen concepten correct te interpreteren. (Meaning) Semantische Precisie Het geheel van beleidsraamwerken, besluitstructuren, verantwoordelijkheden en mandaten waarmee een organisatie AI-systemen bestuurt. (Meaning) AI Governance Niet-goedgekeurd gebruik van AI-tools en -diensten door medewerkers buiten het zicht van IT en governance. (Meaning) Shadow AI Het monitoren van verschuivingen in data- of modelgedrag die de prestaties van een AI-systeem in productie degraderen. (Meaning) Driftdetectie Programmeerbare begrenzingen op de input en output van AI-modellen die ongewenst gedrag voorkomen. (Meaning) Guardrail Formele specificatie van de autonomiegrenzen, escalatieregels en contextbeperkingen waarbinnen een AI-agent mag opereren. (Meaning) Agent Mandaat Formeel beslismoment in de AI-levenscyclus waar een AI-initiatief wordt beoordeeld op kwaliteitscriteria voordat het naar de volgende fase mag. (Meaning) Quality Gate Gestandaardiseerd documentatieformaat dat beschrijft wat een AI-model doet, voor wie, met welke beperkingen en welke prestaties. (Meaning) Model Card (begrip) Ontwerppatroon waarbij een mens actief betrokken is in het beslisproces van een AI-systeem en elke output beoordeelt voordat deze wordt uitgevoerd. (Meaning) Human-in-the-loop Een grafenstructuur die entiteiten en hun onderlinge relaties representeert als kennisbasis voor AI-systemen. (Meaning) Kennisgraaf Een numerieke vectorrepresentatie van tekst, beeld of andere data die semantische betekenis vastlegt in een continue vectorruimte. (Meaning) Embedding Het verder trainen van een foundation model op domeinspecifieke data om de prestaties voor een specifieke taak te verbeteren. (Meaning) Fine-tuning De praktijk van het ontwerpen, ontwikkelen en inzetten van AI-systemen op een manier die ethisch, transparant, eerlijk en verantwoord is. (Meaning) Responsible AI AssociationRelationship AssociationRelationship SpecializationRelationship SpecializationRelationship SpecializationRelationship SpecializationRelationship SpecializationRelationship SpecializationRelationship SpecializationRelationship SpecializationRelationship SpecializationRelationship SpecializationRelationship SpecializationRelationship SpecializationRelationship AssociationRelationship AssociationRelationship AssociationRelationship AssociationRelationship AssociationRelationship SpecializationRelationship SpecializationRelationship SpecializationRelationship SpecializationRelationship SpecializationRelationship AssociationRelationship AssociationRelationship AssociationRelationship AssociationRelationship AssociationRelationship AssociationRelationship AssociationRelationship AssociationRelationship AssociationRelationship AssociationRelationship AssociationRelationship AssociationRelationship AssociationRelationship AssociationRelationship AssociationRelationship AssociationRelationship SpecializationRelationship AssociationRelationship SpecializationRelationship AssociationRelationship Deze svg is op 02-04-2026 10:09:53 CEST gegenereerd door ArchiMedes™ © 2016-2026 ArchiXL. ArchiMedes 02-04-2026 10:09:53 CEST
Legenda




   
   

   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   

   
   

   
  • Klik hier om deze view op ware grootte te tonen.
  • Klik hier om de technische details van deze view te tonen.
ArchiMate-view 04.09 Alle AI Begrippen (Thesaurus)
Elementtype  : ArchiMateView
Element-id  : Id-4e588f00-adb6-e9d2-1185-60060c100fbc
ArchiMate-model  : AI-BOK Referentiearchitectuur
Label  : 04.09 Alle AI Begrippen (Thesaurus)
Documentatie  : Bron: AI Thesaurus (AI-BOK bijlage)
Dct_source  : AI Thesaurus (AI-BOK bijlage)
Elementen  : 
Relaties  : 
Overgenomen van "https://archimedes.wikixl.nl/index.php?title=Id-4e588f00-adb6-e9d2-1185-60060c100fbc&oldid=24736"
Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 2 apr 2026 om 09:24.PrivacybeleidOver ArchiMedesVoorbehoud

Deze wiki van ArchiMedes is mede mogelijk gemaakt door:

Gebruikers