03.01 Drie Planes Architectuur (ABBs + Services)

ArchiMate-modellen > AI-BOK Referentiearchitectuur > Views > 03.01 Drie Planes Architectuur (ABBs + Services)
03.01 Drie Planes Architectuur (ABBs + Services)
ArchiMateNote Auteur: Jan Willem van Veen Gewijzigd: 2026-04-02 Bron: AI-BOK v1.0, Module 3, sectie 3.6.1, p.159 De drie architectuurplanes (Cognition, Control, Data) met hun applicatiebouwblokken en de services die ze aan elkaar leveren. Registratie, validatie en versiebeheer van AI-modellen. (BusinessFunction) AI Modelbeheer Deployment, monitoring en operationele betrouwbaarheid. (BusinessFunction) AI Operationeel Beheer Identificatie, beoordeling en mitigatie van AI-risico's. (BusinessFunction) AI Risicobeheer Borgen van ethische principes in AI-systemen. (BusinessFunction) AI Ethiek & Verantwoording Curatie en governance van kennisbronnen voor AI-grounding. (BusinessFunction) AI Kennisbeheer Tekstgeneratie, classificatie, embedding via foundation models. (ApplicationService) AI Inferentie Service Multi-agent coördinatie, taakdecompositie en tool-gebruik. (ApplicationService) Agent Orchestratie Service RAG: grounded antwoorden op basis van autoritatieve kennisbronnen. (ApplicationService) Kennisretrieval Service Input/output-filtering, hallucinatiepreventie en content moderation. (ApplicationService) Guardrails & Safety Service Geautomatiseerde kwaliteitsevaluatie: faithfulness, relevance, fairness. (ApplicationService) AI Evaluatie Service Redenering, interpretatie, besluitvorming door AI. (Grouping) Cognition Plane Inferentie-endpoint voor taalmodellen. Biedt tekst-, beeld- en codegeneratie via foundation models. (ApplicationComponent) LLM/Foundation Model Service Orkestratie van autonome AI-agents, taakdecompositie, tool-gebruik en multi-agent coördinatie. (ApplicationComponent) Agent Orchestrator Retrieval-Augmented Generation: haalt relevante context op uit kennisbronnen en voedt deze aan het LLM. (ApplicationComponent) RAG Pipeline Centraal beheer van prompt-templates, system messages, versiebeheer en effectiviteitsmetrics. (ApplicationComponent) Prompt Registry Input/output-filtering, content moderation, prompt injection detectie en veiligheidscontroles. (ApplicationComponent) Guardrails Engine Geautomatiseerde kwaliteitsevaluatie van modellen: faithfulness, relevance, hallucination rate. (ApplicationComponent) Evaluatie Framework Detectie en mitigatie van bias in modellen en data. Fairness-metrics en debiasing-technieken. (ApplicationComponent) Bias Detection & Fairness Uitlegbaarheidsmechanismen voor AI-beslissingen: feature attribution, counterfactuals, attention maps. (ApplicationComponent) Explainability Engine Agent-identiteit, autorisatie en mandaatverificatie. (ApplicationService) Identity & Authorization Service Runtime governance-checks: mag deze agent deze actie uitvoeren? (ApplicationService) Policy Check Service Onveranderbare logging van beslissingen, interacties en agentacties. (ApplicationService) Audit & Logging Service Modelselectie, versiebeheer en model card raadpleging. (ApplicationService) Model Management Service Gecontroleerde toegang tot AI-endpoints met rate limiting en routing. (ApplicationService) API Access Service Continue monitoring van prestaties, drift, kosten en anomalieën. (ApplicationService) Monitoring & Observability Service Identiteit, autorisatie, logging, audit. (Grouping) Control Plane Identiteit en autorisatie voor AI-agents, gebruikers en systemen. Agent-identiteiten (NHI). (ApplicationComponent) AI Identity & Access Mgmt Beleidsregels voor AI-autorisatie, policy-as-code. Runtime governance-checks voor agents. (ApplicationComponent) Policy Engine Onveranderbare logging van AI-beslissingen, interacties en agentacties. Provenance en traceerbaarheid. (ApplicationComponent) Audit Trail Service Centraal register van modellen, versies, model cards, experimenten en deployments. (ApplicationComponent) Model Registry Toegangsbeheer, rate limiting, routing en load balancing voor AI-services en LLM-endpoints. (ApplicationComponent) API Gateway Continue monitoring van AI-systemen: prestaties, kosten, drift, anomalieën en SLA-bewaking. (ApplicationComponent) Monitoring & Observability Continuous integration/delivery pipelines, containerisatie, infrastructure-as-code voor AI-workloads. (ApplicationComponent) CI/CD & Infrastructure Productie-serving van ML-modellen: batching, caching, GPU-optimalisatie, A/B-testing. (ApplicationComponent) Model Serving Vector similarity search en document retrieval voor RAG-pipelines. (ApplicationService) Data Retrieval Service SPARQL en graph queries op kennisgrafen en ontologieën. (ApplicationService) Knowledge Query Service Geautomatiseerde datakwaliteitsvalidatie en -rapportage. (ApplicationService) Data Quality Service On-demand serving van ML-features voor training en inferentie. (ApplicationService) Feature Serving Service Data, kennis, vectorstores, kennisgrafen. (Grouping) Data Plane Opslag en similarity search van embeddings voor RAG en semantisch zoeken. (ApplicationComponent) Vector Database Kennisgraaf voor gestructureerde kennis: entiteiten, relaties, ontologieën (RDF/OWL/SKOS). (ApplicationComponent) Knowledge Graph Gestandaardiseerde opslag en serving van ML-features voor training en inferentie. (ApplicationComponent) Feature Store Centrale opslag voor trainingsdata, evaluatiedata en analytics. (ApplicationComponent) Data Lake/Warehouse Documentopslag voor RAG-bronnen: beleidsdocumenten, handleidingen, kennisartikelen. (ApplicationComponent) Document Store Geautomatiseerde datakwaliteitsvalidatie: volledigheid, consistentie, actualiteit, biasdetectie. (ApplicationComponent) Data Quality Framework Tooling voor data-annotatie, labeling en curatie. Ondersteuning voor RLHF en domeinexpert-validatie. (ApplicationComponent) Annotation Tooling ServingRelationship ServingRelationship ServingRelationship ServingRelationship ServingRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship ServingRelationship RealizationRelationship ServingRelationship RealizationRelationship ServingRelationship ServingRelationship ServingRelationship ServingRelationship ServingRelationship ServingRelationship ServingRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship ServingRelationship RealizationRelationship ServingRelationship ServingRelationship ServingRelationship ServingRelationship ServingRelationship ServingRelationship RealizationRelationship ServingRelationship RealizationRelationship ServingRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship Deze svg is op 02-04-2026 10:10:10 CEST gegenereerd door ArchiMedes™ © 2016-2026 ArchiXL. ArchiMedes 02-04-2026 10:10:10 CEST
Legenda




   
   
   

   
   
   
   

   
   

   
   
   

   
   
   
   
   

   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   

   
   
   
   
   
   

   
   
   
ArchiMate-view 03.01 Drie Planes Architectuur (ABBs + Services)
Elementtype  : ArchiMateView
Element-id  : Id-be5213a2-733e-ada4-1115-c9b48e23277b
ArchiMate-model  : AI-BOK Referentiearchitectuur
Label  : 03.01 Drie Planes Architectuur (ABBs + Services)
Documentatie  : Bron: AI-BOK v1.0, Module 3, sectie 3.6.1, p.159
Dct_source  : AI-BOK v1.0, Module 3, sectie 3.6.1, p.159
Elementen  : 
Relaties  :