Navigatie
ArchiMate-modellen
SmartConnect
Hoofdpagina
Recente wijzigingen
Overzicht
AI-BOK Referentiearchitectuur
ArchiSurance V3 - 2
Import-export
Import logs
Documentatie
03.01 Drie Planes Architectuur (ABBs + Services)
ArchiMate-modellen
>
AI-BOK Referentiearchitectuur
>
Views
> 03.01 Drie Planes Architectuur (ABBs + Services)
03.01 Drie Planes Architectuur (ABBs + Services)
ArchiMateNote
Auteur: Jan Willem van Veen
Gewijzigd: 2026-04-02
Bron: AI-BOK v1.0, Module 3, sectie 3.6.1, p.159
De drie architectuurplanes (Cognition, Control, Data) met hun
applicatiebouwblokken en de services die ze aan elkaar leveren.
Registratie, validatie en versiebeheer van AI-modellen. (BusinessFunction)
AI Modelbeheer
Deployment, monitoring en operationele betrouwbaarheid. (BusinessFunction)
AI Operationeel Beheer
Identificatie, beoordeling en mitigatie van AI-risico's. (BusinessFunction)
AI Risicobeheer
Borgen van ethische principes in AI-systemen. (BusinessFunction)
AI Ethiek & Verantwoording
Curatie en governance van kennisbronnen voor AI-grounding. (BusinessFunction)
AI Kennisbeheer
Tekstgeneratie, classificatie, embedding via foundation models. (ApplicationService)
AI Inferentie Service
Multi-agent coördinatie, taakdecompositie en tool-gebruik. (ApplicationService)
Agent Orchestratie Service
RAG: grounded antwoorden op basis van autoritatieve kennisbronnen. (ApplicationService)
Kennisretrieval Service
Input/output-filtering, hallucinatiepreventie en content moderation. (ApplicationService)
Guardrails & Safety Service
Geautomatiseerde kwaliteitsevaluatie: faithfulness, relevance, fairness. (ApplicationService)
AI Evaluatie Service
Redenering, interpretatie, besluitvorming door AI. (Grouping)
Cognition Plane
Inferentie-endpoint voor taalmodellen. Biedt tekst-, beeld- en codegeneratie via foundation models. (ApplicationComponent)
LLM/Foundation Model Service
Orkestratie van autonome AI-agents, taakdecompositie, tool-gebruik en multi-agent coördinatie. (ApplicationComponent)
Agent Orchestrator
Retrieval-Augmented Generation: haalt relevante context op uit kennisbronnen en voedt deze aan het LLM. (ApplicationComponent)
RAG Pipeline
Centraal beheer van prompt-templates, system messages, versiebeheer en effectiviteitsmetrics. (ApplicationComponent)
Prompt Registry
Input/output-filtering, content moderation, prompt injection detectie en veiligheidscontroles. (ApplicationComponent)
Guardrails Engine
Geautomatiseerde kwaliteitsevaluatie van modellen: faithfulness, relevance, hallucination rate. (ApplicationComponent)
Evaluatie Framework
Detectie en mitigatie van bias in modellen en data. Fairness-metrics en debiasing-technieken. (ApplicationComponent)
Bias Detection & Fairness
Uitlegbaarheidsmechanismen voor AI-beslissingen: feature attribution, counterfactuals, attention maps. (ApplicationComponent)
Explainability Engine
Agent-identiteit, autorisatie en mandaatverificatie. (ApplicationService)
Identity & Authorization Service
Runtime governance-checks: mag deze agent deze actie uitvoeren? (ApplicationService)
Policy Check Service
Onveranderbare logging van beslissingen, interacties en agentacties. (ApplicationService)
Audit & Logging Service
Modelselectie, versiebeheer en model card raadpleging. (ApplicationService)
Model Management Service
Gecontroleerde toegang tot AI-endpoints met rate limiting en routing. (ApplicationService)
API Access Service
Continue monitoring van prestaties, drift, kosten en anomalieën. (ApplicationService)
Monitoring & Observability Service
Identiteit, autorisatie, logging, audit. (Grouping)
Control Plane
Identiteit en autorisatie voor AI-agents, gebruikers en systemen. Agent-identiteiten (NHI). (ApplicationComponent)
AI Identity & Access Mgmt
Beleidsregels voor AI-autorisatie, policy-as-code. Runtime governance-checks voor agents. (ApplicationComponent)
Policy Engine
Onveranderbare logging van AI-beslissingen, interacties en agentacties. Provenance en traceerbaarheid. (ApplicationComponent)
Audit Trail Service
Centraal register van modellen, versies, model cards, experimenten en deployments. (ApplicationComponent)
Model Registry
Toegangsbeheer, rate limiting, routing en load balancing voor AI-services en LLM-endpoints. (ApplicationComponent)
API Gateway
Continue monitoring van AI-systemen: prestaties, kosten, drift, anomalieën en SLA-bewaking. (ApplicationComponent)
Monitoring & Observability
Continuous integration/delivery pipelines, containerisatie, infrastructure-as-code voor AI-workloads. (ApplicationComponent)
CI/CD & Infrastructure
Productie-serving van ML-modellen: batching, caching, GPU-optimalisatie, A/B-testing. (ApplicationComponent)
Model Serving
Vector similarity search en document retrieval voor RAG-pipelines. (ApplicationService)
Data Retrieval Service
SPARQL en graph queries op kennisgrafen en ontologieën. (ApplicationService)
Knowledge Query Service
Geautomatiseerde datakwaliteitsvalidatie en -rapportage. (ApplicationService)
Data Quality Service
On-demand serving van ML-features voor training en inferentie. (ApplicationService)
Feature Serving Service
Data, kennis, vectorstores, kennisgrafen. (Grouping)
Data Plane
Opslag en similarity search van embeddings voor RAG en semantisch zoeken. (ApplicationComponent)
Vector Database
Kennisgraaf voor gestructureerde kennis: entiteiten, relaties, ontologieën (RDF/OWL/SKOS). (ApplicationComponent)
Knowledge Graph
Gestandaardiseerde opslag en serving van ML-features voor training en inferentie. (ApplicationComponent)
Feature Store
Centrale opslag voor trainingsdata, evaluatiedata en analytics. (ApplicationComponent)
Data Lake/Warehouse
Documentopslag voor RAG-bronnen: beleidsdocumenten, handleidingen, kennisartikelen. (ApplicationComponent)
Document Store
Geautomatiseerde datakwaliteitsvalidatie: volledigheid, consistentie, actualiteit, biasdetectie. (ApplicationComponent)
Data Quality Framework
Tooling voor data-annotatie, labeling en curatie. Ondersteuning voor RLHF en domeinexpert-validatie. (ApplicationComponent)
Annotation Tooling
ServingRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
ServingRelationship
RealizationRelationship
ServingRelationship
RealizationRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
ServingRelationship
RealizationRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
ServingRelationship
RealizationRelationship
ServingRelationship
RealizationRelationship
ServingRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
RealizationRelationship
Deze svg is op 02-04-2026 10:10:10 CEST gegenereerd door ArchiMedes™ © 2016-2026 ArchiXL.
ArchiMedes 02-04-2026 10:10:10 CEST
Legenda
Selecteer een kleurenweergave :
Originele kleuren
Business-value
High
Very High
Anders
Plane
Cognition Plane
Control Plane
Data Plane
Anders
Lifecycle-phase
Current
Anders
Vendor-dependency
Commercial
Open Source
Anders
Deployment-model
On-premise
On-premise / SaaS
SaaS
SaaS / On-premise
Anders
Integration-protocol
MCP / A2A
OAuth 2.0 / OIDC / SAML
OpenTelemetry / Prometheus
OpenTelemetry / REST API
Python SDK
Python SDK / Middleware
REST / gRPC / GraphQL
REST API
REST API / MLflow API
REST API / OpenAI-compatible
REST API / Python SDK
REST API / Rego / Cedar
REST API / WebDAV
REST API / gRPC
SPARQL / REST API
SQL / REST API
YAML / REST API
Anders
Availability-sla
99,9%
99,9% (business hours)
99,99%
99,99% (kritiek)
99,999% (compliance)
Anders
ArchiMate basiskleuren
Bedrijfslaag
Applicatielaag
Samengestelde elementen
Klik
hier
om deze view op ware grootte te tonen.
Klik
hier
om de technische details van deze view te tonen.
ArchiMate-view 03.01 Drie Planes Architectuur (ABBs + Services)
Elementtype
:
ArchiMateView
Element-id
:
Id-be5213a2-733e-ada4-1115-c9b48e23277b
ArchiMate-model
:
AI-BOK Referentiearchitectuur
Label
:
03.01 Drie Planes Architectuur (ABBs + Services)
Documentatie
:
Bron: AI-BOK v1.0, Module 3, sectie 3.6.1, p.159
Dct_source
:
AI-BOK v1.0, Module 3, sectie 3.6.1, p.159
Elementen
:
AI Ethiek & Verantwoording
(
BusinessFunction
)
AI Evaluatie Service
(
ApplicationService
)
AI Identity & Access Mgmt
(
ApplicationComponent
)
AI Inferentie Service
(
ApplicationService
)
AI Kennisbeheer
(
BusinessFunction
)
AI Modelbeheer
(
BusinessFunction
)
AI Operationeel Beheer
(
BusinessFunction
)
AI Risicobeheer
(
BusinessFunction
)
API Access Service
(
ApplicationService
)
API Gateway
(
ApplicationComponent
)
Agent Orchestratie Service
(
ApplicationService
)
Agent Orchestrator
(
ApplicationComponent
)
Annotation Tooling
(
ApplicationComponent
)
Audit & Logging Service
(
ApplicationService
)
Audit Trail Service
(
ApplicationComponent
)
Bias Detection & Fairness
(
ApplicationComponent
)
CI/CD & Infrastructure
(
ApplicationComponent
)
Cognition Plane
(
Grouping
)
Control Plane
(
Grouping
)
Data Lake/Warehouse
(
ApplicationComponent
)
Data Plane
(
Grouping
)
Data Quality Framework
(
ApplicationComponent
)
Data Quality Service
(
ApplicationService
)
Data Retrieval Service
(
ApplicationService
)
Document Store
(
ApplicationComponent
)
Evaluatie Framework
(
ApplicationComponent
)
Explainability Engine
(
ApplicationComponent
)
Feature Serving Service
(
ApplicationService
)
Feature Store
(
ApplicationComponent
)
Guardrails & Safety Service
(
ApplicationService
)
Guardrails Engine
(
ApplicationComponent
)
Identity & Authorization Service
(
ApplicationService
)
Kennisretrieval Service
(
ApplicationService
)
Knowledge Graph
(
ApplicationComponent
)
Knowledge Query Service
(
ApplicationService
)
LLM/Foundation Model Service
(
ApplicationComponent
)
Model Management Service
(
ApplicationService
)
Model Registry
(
ApplicationComponent
)
Model Serving
(
ApplicationComponent
)
Monitoring & Observability
(
ApplicationComponent
)
Monitoring & Observability Service
(
ApplicationService
)
Policy Check Service
(
ApplicationService
)
Policy Engine
(
ApplicationComponent
)
Prompt Registry
(
ApplicationComponent
)
RAG Pipeline
(
ApplicationComponent
)
Vector Database
(
ApplicationComponent
)
Relaties
:
API Gateway
bedient
AI Operationeel Beheer
(
ServingRelationship
)
Model Management Service
bedient
LLM/Foundation Model Service
(
ServingRelationship
)
Model Registry
realiseert
Model Management Service
(
RealizationRelationship
)
Evaluatie Framework
realiseert
AI Evaluatie Service
(
RealizationRelationship
)
LLM/Foundation Model Service
realiseert
AI Inferentie Service
(
RealizationRelationship
)
Document Store
realiseert
Data Retrieval Service
(
RealizationRelationship
)
Policy Engine
realiseert
Policy Check Service
(
RealizationRelationship
)
Evaluatie Framework
bedient
AI Modelbeheer
(
ServingRelationship
)
Guardrails Engine
realiseert
Guardrails & Safety Service
(
RealizationRelationship
)
Vector Database
realiseert
Data Retrieval Service
(
RealizationRelationship
)
RAG Pipeline
realiseert
Kennisretrieval Service
(
RealizationRelationship
)
Model Registry
bedient
AI Modelbeheer
(
ServingRelationship
)
Kennisretrieval Service
bedient
AI Kennisbeheer
(
ServingRelationship
)
Data Retrieval Service
bedient
RAG Pipeline
(
ServingRelationship
)
Evaluatie Framework
bedient
AI Risicobeheer
(
ServingRelationship
)
AI Inferentie Service
bedient
AI Modelbeheer
(
ServingRelationship
)
Knowledge Query Service
bedient
RAG Pipeline
(
ServingRelationship
)
Data Lake/Warehouse
realiseert
Feature Serving Service
(
RealizationRelationship
)
Agent Orchestratie Service
bedient
AI Operationeel Beheer
(
ServingRelationship
)
Audit & Logging Service
bedient
Agent Orchestrator
(
ServingRelationship
)
Feature Store
realiseert
Feature Serving Service
(
RealizationRelationship
)
Agent Orchestrator
realiseert
Agent Orchestratie Service
(
RealizationRelationship
)
Data Quality Service
bedient
Evaluatie Framework
(
ServingRelationship
)
Policy Check Service
bedient
Agent Orchestrator
(
ServingRelationship
)
Knowledge Graph
realiseert
Knowledge Query Service
(
RealizationRelationship
)
AI Evaluatie Service
bedient
AI Ethiek & Verantwoording
(
ServingRelationship
)
API Access Service
bedient
LLM/Foundation Model Service
(
ServingRelationship
)
Vector Database
bedient
AI Kennisbeheer
(
ServingRelationship
)
Guardrails & Safety Service
bedient
AI Risicobeheer
(
ServingRelationship
)
API Gateway
realiseert
API Access Service
(
RealizationRelationship
)
Audit Trail Service
realiseert
Audit & Logging Service
(
RealizationRelationship
)
AI Identity & Access Mgmt
realiseert
Identity & Authorization Service
(
RealizationRelationship
)
Identity & Authorization Service
bedient
Agent Orchestrator
(
ServingRelationship
)
Data Quality Service
bedient
Audit Trail Service
(
ServingRelationship
)
RAG Pipeline
bedient
AI Kennisbeheer
(
ServingRelationship
)
Knowledge Graph
bedient
AI Kennisbeheer
(
ServingRelationship
)
Guardrails Engine
bedient
AI Risicobeheer
(
ServingRelationship
)
Feature Serving Service
bedient
LLM/Foundation Model Service
(
ServingRelationship
)
Categorieën
:
ArchiMateViews
ArchiMateModel AI-BOK Referentiearchitectuur
Verborgen categorieën:
Elementen
Toegestane eindpunten voor Refers to view
Toegestane eindpunten voor Occurs in view