06.05 KG5: Data & Semantiek voor AI

ArchiMate-modellen > AI-BOK Referentiearchitectuur > Views > 06.05 KG5: Data & Semantiek voor AI
06.05 KG5: Data & Semantiek voor AI
ArchiMateNote Auteur: Jan Willem van Veen Gewijzigd: 2026-04-02 Bron: AI-BOK v1.0, Module 1, sectie 5, p.28 Detailview van kennisgebied 5 (Data & Semantiek voor AI): capability, principes, bedrijfsfunctie, processen, rollen, objecten en ondersteunende ABBs. Betrouwbare, traceerbare en semantisch verankerde datafundament voor AI. (Goal) KG5: Betrouwbare datafundament Betrouwbare, traceerbare en semantisch verankerde datafundament voor AI. (Capability) KG5: Data & Semantiek voor AI Borgen van datakwaliteit, semantische precisie en kennisbronnen. (BusinessFunction) AI Databeheer & Semantiek Cureert en beheert kennisbronnen voor AI-grounding: terminologieraamwerken, kennisgrafen en documentcollecties. (BusinessRole) AI Knowledge Manager Bereidt trainingsdata voor: labeling, annotatie, kwaliteitscontrole en validatie van datasets voor supervised learning. (BusinessRole) AI Trainer/Annotator Levert domeinkennis voor AI-systemen: validatie van output, curatie van kennisbronnen en beoordeling van domeinspecifieke kwaliteit. (BusinessRole) AI Domain Expert Autoritatief begrippenkader (SKOS/NL-SBB) voor AI-systemen. (Representation) Terminologieraamwerk Documentatie van dataset conform Datasheets for Datasets. (Representation) Dataset Specificatie Documentatie van dataherkomst en -transformaties. (Representation) Data-lineage-documentatie Assessment per dataset op bias en representativiteit. (Assessment) Databias-assessment Rapport over datakwaliteit per dataset. (Representation) Datakwaliteitsrapport Kennisgraaf voor gestructureerde kennis: entiteiten, relaties, ontologieën (RDF/OWL/SKOS). (ApplicationComponent) Knowledge Graph Centrale opslag voor trainingsdata, evaluatiedata en analytics. (ApplicationComponent) Data Lake/Warehouse Geautomatiseerde datakwaliteitsvalidatie: volledigheid, consistentie, actualiteit, biasdetectie. (ApplicationComponent) Data Quality Framework Datawaarde voor AI wordt bepaald door eenduidigheid, niet door hoeveelheid. (Principle) Semantische precisie boven datavolume AI-systemen verankeren antwoorden in traceerbare, autoritatieve kennisbronnen. (Principle) Grounding in gezaghebbende bronnen Elke AI-output is traceerbaar naar databronnen en semantische definities. (Principle) Traceerbaarheid van bron tot uitvoer Datakwaliteit is een doorlopend proces van meting, signalering en verbetering. (Principle) Datakwaliteit als continu proces Biasdetectie is ingebouwd in elke fase van de datapipeline. (Principle) Bias-bewustzijn in alle datafasen Semantische modellen gebruiken SKOS, RDF, OWL, SHACL. (Principle) Interoperabiliteit door open standaarden W3C standaard voor terminologieraamwerken en thesauri. (Constraint) SKOS Standaard voor het Beschrijven van Begrippen. (Constraint) NL-SBB (Geonovum) W3C Resource Description Framework voor linked data. (Constraint) RDF / RDFS W3C Web Ontology Language voor ontologieën. (Constraint) OWL W3C Shapes Constraint Language voor validatie. (Constraint) SHACL W3C query-taal voor RDF-data. (Constraint) SPARQL Metamodel Informatiemodellering (Geonovum/VNG). (Constraint) MIM W3C Data Catalog Vocabulary voor datasetmetadata. (Constraint) DCAT 3.0 Nederlands profiel voor datacatalogus. (Constraint) DCAT-AP-NL Standaard voor datasetdocumentatie. (Constraint) Datasheets for Datasets (Gebru) Een AI-model is het resultaat van het trainen van een algoritme op data. Een algoritme is een set instructies, en het model is het specifieke resultaat van het volgen van de set instructies op basis van bepaalde data. (Meaning) AI-model In de context van AI verwijst bias of vooringenomenheid naar de aannames die een AI-systeem doet om het leerproces en de taakuitvoer te vereenvoudigen. AI-onderzoekers proberen bias tot een minimum te beperken, omdat deze kan leiden tot slechte resultaten of onverwachte uitkomsten. (Meaning) Bias Een programma getraind om patronen in data te herkennen en voorspellingen te doen. (Meaning) Model Een set van regels en instructies die een computer geautomatiseerd volgt bij het maken van berekeningen om een probleem op te lossen of een vraag te beantwoorden. (Meaning) Algoritme RealizationRelationship AccessRelationship W AccessRelationship W AssociationRelationship betrokken bij AssociationRelationship betrokken bij AssociationRelationship betrokken bij AssociationRelationship heeft als begrip ServingRelationship ServingRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship RealizationRelationship AssociationRelationship van toepassing op AssociationRelationship van toepassing op AssociationRelationship van toepassing op AssociationRelationship van toepassing op AssociationRelationship van toepassing op AssociationRelationship van toepassing op AssociationRelationship van toepassing op Deze svg is op 02-04-2026 10:10:09 CEST gegenereerd door ArchiMedes™ © 2016-2026 ArchiXL. ArchiMedes 02-04-2026 10:10:09 CEST
Legenda




   
   

   
   
   
   

   
   
   
   

   
   
   

   
   

   
   

   
   
   

   
   
   

   
   
   

   
   

   
   
   

   
   
   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   
   
   
  • Klik hier om deze view op ware grootte te tonen.
  • Klik hier om de technische details van deze view te tonen.
ArchiMate-view 06.05 KG5: Data & Semantiek voor AI
Elementtype  : ArchiMateView
Element-id  : Id-ef05c65a-cf11-539e-8f97-61a2602f6aa2
ArchiMate-model  : AI-BOK Referentiearchitectuur
Label  : 06.05 KG5: Data & Semantiek voor AI
Documentatie  : Bron: AI-BOK v1.0, Module 1, sectie 5, p.28
Dct_source  : AI-BOK v1.0, Module 1, sectie 5, p.28
Elementen  : 
Relaties  : 
Overgenomen van "https://archimedes.wikixl.nl/index.php?title=Id-ef05c65a-cf11-539e-8f97-61a2602f6aa2&oldid=25126"
Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 2 apr 2026 om 09:32.PrivacybeleidOver ArchiMedesVoorbehoud

Deze wiki van ArchiMedes is mede mogelijk gemaakt door:

Gebruikers